Ok. 10.000 tys. lat temu – w miarę ustępowania pokrywy lodowej, na ziemiach dzisiejszej Norwegii pojawiają się pierwsi ludzie; polując na renifery i inne zwierzęta, stopniowo posuwają się na północ
Najstarsze jak dotąd ślady działalności człowieka w Norwegii odkryto koło Komsa w okręgu Finnmark i niedaleko Fosna w Nordmøre.
5000 – 6000 tys. p.n.e. – pojawia się rolnicze osadnictwo nad fiordem Oslo.
8000 – 4000 p.n.e.- starsza epoka kamienna, myślistwo i rybołówstwo, powstanie rytów naskalnych.
4000 – 1500 p.n.e. – młodsza epoka kamienna, wczesne rolnictwo, hodowla zwierząt.
1500 – 500 p.n.e. – w południowej Norwegii rozwija się osadnictwo rolnicze, ludy na północy nadal zajmują się myślistwem.
0 – 400 n.e. – znaleziska z pochówków wskazują na powiązania z kulturami z południa ( w grobach odkryto przedmioty z brązu i szkła). Pojawiają się pierwsze runiczne zapisy oparta na alfabecie łacińskim. Nad jeziorem Mjøsa wyrastają forty.

793 – w tym roku, atakiem na klasztor w Lindisfarne rozpoczęła się epoka wikingów. Od tego roku skandynawscy najeźdźcy na długich łodziach często widziani byli w portach Europy Północno-Zachodniej. Norwescy wikingowie dotarli do Islandii, Irlandii (założyli tam miasto Dublin), Grenlandii a także do Ameryki.
800 – 1050 – wiedza o tym okresie opiera się na odkryciach archeologicznych. Sagi, spisane w jakiś czas później, wskazują, że epoka Wikingów obfitowała w wydarzenia jak żaden inny okres we wczesnych dziejach Norwegii. Do najważniejszych wydarzeń tego okresu zalicza się:
840 – Wikingowie zakładają Dublin, który pozostaje pod władzą Normanów do 1171r.,
872 – bitwa pod Hafrsfjorden w okolicach Stavanger. Król Harald I Pięknowłosy umacnia swoją centralną władzę nad ogromnym obszarem dzisiejszej Norwegii,
Po 1000 – Lei Eriksson, z pochodzenia Norweg, zakłada kolonię na Grenlandii i odkrywa zachodni brzeg Ameryki Północnej,
1028 – Norwegię najeżdża król Danii Kanut Wielki,
1030 – bitwa pod Stiklestad. Na fali kontaktów handlowych z resztą Europy do Norwegii dociera chrześcijaństwo. Które w następnych latach zostaje utrwalone przez trzech królów: Håkona Dobrego, Olafa I Trygvassona i Olafa II Haraldssona. Ten ostatni ginie w bitwie pod Stiklestad i później zostaje uznany za świętego.
1050 – Harald III Srogi zakłada Oslo.
1066 – Harald III Srogi zostaje pokonany w bitwie pod Stamford Bridże w Anglii. Przyjmuje się, że to wydarzenie kończy epokę Wikingów.

1130 – początek dojrzałego średniowiecza, wzrost liczby ludności oraz konsolidacja władzy kościelnej i królewskiej. Do najważniejszych wydarzeń tego okresu zalicza się:
1100 – zakładane są pierwsze biskupstwa, w tym siedziba biskupia Nidaros ( dzisiejsze Trondheim)
1130 – początek wojny domowej trwającej do 1227 r. Złoty wiek norweskiego średniowiecza – wzrost liczby ludności, umocnienie pozycji kościoła i rozwój miast. Monarchia dominuje nad kościołem i szlachtą. Rolnicy z wolnych ludzi stają się chłopami czynszowymi.
1299 – 1319 – za panowania Håkona Dobrego V stolicą kraju zostaje Oslo.
1319 – 1343 – skandynawskie małżeństwa dynastyczne prowadzą do unii szwedzko – norweskiej, do której później dołączy też Dania,
1349 – wybuch zarazy, dżuma zabiera ponad połowę ludności kraju
1380 – 1536 – Unia z Danią poprzez małżeństwo w rodzinie królewskiej.
Niedziela Trójcy Świętej 1397 r. – Norwegia, Szwecja i Dania zawarły w szwedzkim mieście Kalmar unię, zwaną kalmarską.
1536 – Norwegia traci niezależność. Rozwiązaniu ulega norweska Rada Krajowa. Król Chrystian III przekształcił Norwegię w duńską; tym sposobem de facto kraj utracił suwerenność na kilka następnych stuleci.
1537 – Królewski ( duński ) dekret wprowadza reformację w kościele norweskim. Od początku XVI w. jedynym wyznaniem w Norwegii będzie luteranizm.
1540 – unia z Danią zostaje oficjalnie potwierdzona podpisaniem traktatu, który miał zachować i umocnić potęgę władców Norwegii. Państwa nie przekształcono jednak w monarchię, nie zapewniono również gwarantowanej przez traktat równości obu stron.
Od tego czasu rosło uzależnienie kraju od Danii, a urzędnikami zostawały osoby pochodzenia duńskiego lub niemieckiego. Wszelkie próby oporu tłumiono zbrojnie, majątki kościelne przejęła Korona.
1624 – pożar pustoszy Oslo.
1645 – ścisłe związki z Danią prowadzą do uwikłania Norwegii w wojnę duńsko – szwedzką, w skutek czego król Danii odstępuje Szwecji Jemtland i Herjedalen. Trondheim popada w zależność lenną ( zostaje odzyskane w 1660 r.)
1660 – Stany Generalne w Kopenhadze ogłaszają Fryderyka III dziedzicem tronu i powierzają mu opracowanie dla królestw nowej konstytucji. W ten sposób oba królestwa otrzymują ustrój monarchii absolutnej, ale faktyczna władza należy do urzędników państwowych. Dania i Norwegia traktowane są jak jedno państwo.
Przełom XVII i XVII wieku – poprawia się znacznie sytuacja gospodarcza kraju. Rozwija się rolnictwo, rybołówstwo, przemysł stoczniowy, drzewny oraz górnictwo. W tym czasie wykształciła się warstwa rodzimego mieszczaństwa; powołano do życia pierwsze instytucje naukowe, m.in. Seminarium Górnicze w Kongsbergu (1757) i Uniwersytet w Oslo ( 1811).
1807 – 1814 – okres wojen napoleońskich. Dania i Norwegia sprzymierzają się z Francją, a wynikła z tego blokada odcina Norwegię zarówno od Danii, jak i od europejskiego rynku. Załamuje się transport morski i eksport drewna, w kraju szerzy się głód.
Lata te rozbudziły świadomość narodową Norwegów i spowodowały ożywienie ruchów wyzwoleńczych.

I 1814 – Norwegia odrywa się od Danii. Dania na mocy pokoju kilońskiego zmuszona została przez Szwecję do odstąpienia jej Norwegii.
17 V 1814 – zwołane przez zwolenników niepodległości Norweskie Zgromadzenie Narodowe uchwala w Eidsvoll konstytucję niepodległej Norwegii, która przewidywała monarchię dziedziczną i trójdzielny podział władzy. Władzę ustawodawczą miał sprawować Parlament, wykonawczą – rząd powołany przez króla, sądowniczą – niezawisłe sądy. Konstytucja z Eidsvoll w ówczesnej Europie była uznawana za ustawę bardzo nowoczesną i demokratyczną.
10 X 1814 – Norwegia wchodzi w unię ze Szwecją.
1825 – rozpoczyna się wielki exodus Norwegów do USA.
1854 – otwarcie pierwszej linii kolejowej w kraju.
1872 – zawiązuje się pierwszy związek zawodowy.
1884 – założone zostają pierwsze norweskie partie polityczne, Storting wprowadza odpowiedzialność rządu przez parlamentem.
VIII 1905 – Narodowe referendum przesądza o rozwiązaniu unii ze Szwecją.
18 XI 1905 Storting ( norweski parlament) jednogłośnie opowiada się za tym, by norweskim królem został duński Karol. Nowy król zostaje koronowany jako Håkon VII. Stolicą nowego państwa zostaje Christiania. W 1925 r. powróciła ona do dawnej nazwy – Oslo.
1911 – norweski odkrywca Roald Amundsen jako pierwszy człowiek dotarł do bieguna południowego.
1913 – wprowadzenie powszechnego prawa wyborczego dla kobiet.
1914 – Norwegia, Szwecja i Dania neutralnymi państwami w czasie I wojny światowej.
1919 – wprowadzono prohibicję,
1920 – Norwegia przystępuje do Ligi Narodów, a w traktacie paryskim uznano jej prawo do Svalbardu.
1929 – dotkliwe straty Norwegii w wyniku światowego kryzysu gospodarczego.
1932 – prohibicja zostaje zniesiona i zastąpiona przez rządowy monopol na sprzedaż alkoholu obowiązujący do dziś.
1939 – deklaracja neutralności Norwegii w momencie wybuchu II wojny światowej.
1940 – inwazja wojsk niemieckich na Norwegię 9 kwietnia. Utworzenie rządu na uchodźstwie w Londynie. Vidkun Quisling premierem rządu w Norwegii.

1945 – kapitulacja wojsk niemieckich 8 maja. Kolaboranci przed sądem – straceni za zdradę stanu. Norwegia członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych.
1949 – przystąpienie Norwegii do Paktu Północnoatlantyckiego (NATO).
1957 – Śmierć Haakona VII – koronacja Olafa V na króla Norwegii.
1959 – Norwegia członkiem-założycielem Europejskiego Stowarzyszenia Wolnego Handlu (EFTA).
Lata 60. – odkrycie złóż ropy i gazu w norweskiej części Morza Północnego.
Lata 70. – początek eksploatacji złóż ropy i gazu. Do wczesnych lat 80. wpływy z wydobycia to prawie jedna trzecia rocznych zysków Norwegii z eksportu.
1972 – w referendum Norwegowie odrzucają propozycję rządowej Partii Pracy w sprawie członkostwa w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej. Dymisja rządu.
1973 – podpisanie traktatu o wolnym handlu z EWG.
1981 – Gro Harlem Brundtland pierwszą kobietą na stanowisku premiera w Norwegii.
1986 – tymczasowy zakaz Międzynarodowej Komisji Wielorybnictwa w sprawie łowienia wielorybów. Zgłoszenie zastrzeżeń przez Norwegię.
1991 – śmierć Olafa V – koronacja Haralda V na króla Norwegii.
1993 – pośrednictwo Norwegii w rozmowach pokojowych pomiędzy Izraelem a Organizacją Wyzwolenia Palestyny (OWP), zakończone porozumieniami z Oslo.
Kontynuowanie połowów wielorybów w celach handlowych pomimo międzynarodowego moratorium.
1994 – zimowe Igrzyska Olimpijskie w Lillehammer.
1994 – ponowne odrzucenie w referendum propozycji przystąpienia do Unii Europejskiej (UE).
1995 – Norwegia drugim co do wielkości eksporterem ropy po Arabii Saudyjskiej.
2000 – rozpoczęcie mediacji pomiędzy rządem Sri Lanki a separatystami tamilskimi. Dymisja rządu Kjella Magna Bondevika po pytaniach ze strony opozycji na temat budowania pozycji Norwegii. Nowy rząd na czele z liderem Partii Pracy Jensem Stoltenbergem.
2001 – porozumienie między konserwatystami, Chrześcijańską Partią Ludową i liberałami w sprawie utworzenia koalicyjnego rządu z Kjellem Magnem Bondevikiem na stanowisku premiera,
– Norwegia wybrana do Rady Bezpieczeństwa ONZ,
– książę korony Håkon zawiera kontrowersyjne małżeństwo z rozwódką wychowującą dziecko z poprzedniego związku – Mette-Marit Tjessem Hoeiby,
– władzę obejmuje rząd centroprawicowy, pierwszy od 65 lat.
2004 – z muzeum w Oslo w biały dzień zostają skradzione Krzyk i Madonna Edwarda Muncha. W 2006 r. policja odzyskuje obrazy, ale okazuje się, ze są one poważnie i nieodwracalnie uszkodzone.
2005 – przegrana premiera Bondevika w wyborach, zwycięstwo centrolewicowego sojuszu pod przewodnictwem lidera Partii Pracy Jensa Stoltenberga.
2008 – otwarcie nowego gmachu Opery Narodowej w Oslo. Rozebranie słynnej starej skoczni narciarskiej Holmenkollen.
2009 – Stanów Zjednoczonych Barack Obama otrzymuje Pokojową Nagrodę Nobla.
2010 – otwarcie nowej skoczni narciarskiej Holmenkollen.

Opracowano na podstawie:
http://www.visitnorway.
com
Norwegia – praktyczny przewodnik, Wydawnictwo Pascal, Bielsko – Biała 2007,
Norwegia – podróże marzeń, Biblioteka Gazety Wyborczej, Wydawca Mediaprofit Sp. z o.o., Warszawa 2007, wyd. I.

  • RSS
  • Facebook
  • PDF
  • email