Laureatką tegorocznej Pokojowej Nagrody Nobla została…. Unia Europejska. „- Unia i jej prekursorzy od ponad 60 lat znacząco przyczyniają się do procesu pokoju, pojednania, demokracji i praw człowieka w Europie”, ogłosił Przewodniczący Norweskiego Komitetu Noblowskiego Thorbjørn Jagland.

Przyznam, że byłam nieco zaskoczona…

Tymczasem w uzasadnieniu napisano:

„Stabilizująca rola, odegrana przez Unię Europejską pomogła przekształcić większość Europy z kontynentu wojen w kontynent pokoju.” UE zebrała pochwały za historyczną rolę, jaką organizacja ta odegrała w jednoczeniu Starego Kontynentu, zarówno w procesie odbudowy po II wojnie światowej, jak i szerzeniu idei stabilności po upadku muru berlińskiego.

„W latach międzywojennych Norweski Komitet Noblowski nagrodził kilka osób, które aktywnie szukały dróg pojednania między Niemcami i Francją. Od 1945 roku to pojednanie stało się faktem. Okropne cierpienia II wojny światowej unaoczniły potrzebę stworzenia nowej Europy. Na przestrzeni siedemdziesięciu lat XIX w. i I połowy XX w. Niemcy i Francja odbyły trzy wojny. Dziś wojna między Niemcami i Francją jest nie do pomyślenia. Jest to dowód na to, że dzięki dobrze ukierunkowanym działaniom i budowaniu wzajemnego zaufania, historyczni wrogowie mogą stać się bliskimi partnerami”, napisano w komunikacie. „(…) Po upadku muru berlińskiego podział Europy na Wschód i Zachód został w dużym stopniu zlikwidowany, uległa wzmocnieniu demokracja, a wiele narodowych konfliktów na tle etnicznym udało się uregulować i doprowadzić do szczęśliwego zakończenia.”

„Unia Europejska przeżywa obecnie poważne kłopoty gospodarcze i znaczne niepokoje społeczne. Norweski Komitet Noblowski skoncentrował się na jej najważniejszym osiągnięciu: udanej walce na rzecz pokoju i pojednania, demokracji i praw człowieka”, podkreślono.

Pokojowy Komitet Noblowski otrzymał w tym roku 231 nominacji, z czego 43 dotyczyły organizacji.

Krótkie przypomnienie czym jest Pokojowa Nagroda Nobla
Pokojowa Nagroda Nobla, ustanowiona ponad 100 lat temu przez Alfreda Bernharda Nobla (1833-1896), szwedzkiego wynalazcę dynamitu i przemysłowca, powstała wraz z czterema innymi kategoriami nagród: w dziedzinie fizyki, chemii, fizjologii i medycyny oraz literatury. Alfred Nobel dorobił się olbrzymiej fortuny, a ponieważ nie posiadał potomków, majątek swój przeznaczył w testamencie na utworzenie funduszu na coroczne nagrody w pięciu dziedzinach.
Za przyznawanie Pokojowej Nagrody odpowiada Norweski Komitet Noblowski, natomiast za cztery pozostałe odpowiedzialna jest Szwedzka Akademia Nauk.
Nagroda może trafić w ręce prywatnej osoby (maksymalnie do trzech osób naraz), ale także organizacji. Podobnie jak wszystkie nagrody Nobla, także Pokojowa Nagroda Nobla nie może być przyznawana pośmiertnie.
Ogłoszenie laureata ma miejsce w październiku, natomiast specjalna gala, podczas której nagroda jest uroczyście wręczana, odbywa się w Ratuszu w Oslo w dn. 10 grudnia, w rocznicę śmierci Alfreda Nobla.
Laureat Pokojowej Nagrody Nobla otrzymuje medal, dyplom i nagrodę pieniężną. Medal zaprojektował wybitny rzeźbiarz norweski, Gustav Vigeland, którego projekt wygrał konkurs w latach 1901-02. Medal wykonany jest ze złota. Nagrodą pieniężną jest pokaźna suma – w tym roku w wys. 8 mln szwedzkich koron (ok. 925 tys. euro).

Życzeniem Alfreda Nobla było, aby Pokojowa Nagroda była przyznawana za „ograniczenie działań militarnych” i „działalność na rzecz ogólnoświatowego pokoju”. Z czasem do tych dwóch przesłanek dodano „szerzenie braterstwa między narodami”. To ostatnie stało się powodem szerokiej krytyki ze względu na bardzo ogólne znaczenie. Ostatnie lata pokazały, że nagrody przyznawane są także za działalność ekologiczną, czy poprawę życia mieszkańców najbiedniejszych rejonów świata.

Norweski Komitet Noblowski ma swą siedzibę w Oslo. Członkowie Komitetu są wybierani przez Storting (norweski parlament) spośród osób, pełniących ważną rolę w życiu społecznym. Członkami Komitetu mogą zostać politycy, ale tylko ci, którzy nie uczestniczą czynnie w życiu politycznym.

Norwedzy sami do końca nie wiedzą, dlaczego to właśnie im przypadło w udziale przyznawanie Pokojowej Nagrody Nobla. Być może Nobel tak zadecydował, aby dać do zrozumienia Norwegom, że nie są gorzej traktowani od Szwedów, z którymi łączyła ich w tym czasie unia personalna? A może stało się tak dlatego, że Alfred Nobel był wielkim miłośnikiem norweskiej literatury, ale skoro Norwegia nie miała w owych czasach wystarczająco wysoko renomowanej instytucji z dziedziny literatury do przyznawania Nagrody Literackiej, a po drugie Szwecja prowadziła bardziej zaawansowane niż Norwegia badania w dziedzinie nauk przyrodniczych i medycyny, to jedynym obszarem, jaki mógł przypaść Norwegii była właśnie nagroda za działalność na rzecz niesienia pokoju? Inna teoria zakłada, że Nobel mógł uważać Norwegię za kraj odpowiedniejszy do przyznawania nagrody pokojowej niż Szwecja, gdyż Norwegia nie miała takich samych tradycji militarystycznych, jak jej sąsiad. Ponadto, pod koniec XIX w. norweski parlament Storting bardzo zaangażował się w działania Unii Międzyparlamentarnej i w jej wysiłki na rzecz rozwiązywania konfliktów za pomocą mediacji i arbitrażu, co mogło wpłynąć na decyzję Alfreda Nobla.
www.nobelpeaceprize.org

 

  • RSS
  • Facebook
  • PDF
  • email