transatlantyk poznańJuż wkrótce kolejna edycja festiwalu filmu i muzyki, którego pomysłodawcą jest Jan A.P. Kaczmarek. W dniach 2- 9 sierpnia, w Poznaniu odbywać się będzie Festiwal TRANSATLANTYK

Jak co roku, w programie przewidziano projekcje kina skandynawskiego. Kinu skandynawskiemu poświęcona jest osobna sekcja, jednak w bogatym programie na który składa się kilkanaście sekcji można również zobaczyć sporo wartościowych pozycji, z którym część jest zapewne już dobrze znana miłośnikom kina skandynawskiego. W tym roku część z projekcji przygotowana została we współpracy z z cenionymi imprezami filmowymi: islandzkim Reykjavik International Film Festival oraz Norwegian Documentary Film Festiwal – najważniejszym przeglądem współczesnego kina dokumentalnego w Norwegii.

SEKCJA: NOWE KINO SKANDYNAWSKIE

Jednym z najistotniejszych wydarzeń sekcji będzie pokaz głośnego „Głębia”/„The Deep” Baltasara Kormakura, znanego przede wszystkim z reżyserii „101 Reykjavik”. Film jest rekonstrukcją wydarzeń, które miały miejsce naprawdę. Grupa islandzkich rybaków wyrusza w morze, gdzie niespodziewanie dochodzi do katastrofy. Pozbawieni pokładowego gruntu i komunikacji z lądem mężczyźni zostają zdani na samych siebie. Jedyną szansą na przeżycie jest powrót do brzegu wpław przez kilometry lodowatej wody. Bohaterów poznajemy jeszcze przed wypłynięciem, ale to ocean stanie się miejscem prawdziwej próby charakterów. „Głębia” pokazuje ludzi przeciwstawionych potędze oceanu. Oprócz takich czynników jak wytrwałość czy umiejętności pływackie, ich przetrwanie uwarunkowane jednak będzie również zwykłymi zbiegami okoliczności czy – po prostu – szczęściem.
Film Kormakura znalazł się na przygotowanej przez Amerykańską Akademię Filmową liście dziewięciu najlepszych nieanglojęzycznych obrazów minionego roku.

Z Islandzkich produkcji obejrzeć będzie można również : „Black’s Game” , mroczny, brutalny obraz tamtejszego mafijnego półświatka, kreślący losy trudnej miłości ludzi w podeszłym wieku „Wulkan” – film uznany za najlepszą islandzką produkcję 2011 roku, oraz pogodna komedia o dwójce ekscentrycznych pracowników administracji drogowej, „Either Way”.

Dwie szwedzkie produkcje to :

„Good Luck” – portret przyjaźni emeryta i społecznie nieprzystosowanej nastolatki.
Alvar i Miriam nie pasują nigdzie. Ani do otaczającego ich społeczeństwa, ani do siebie nawzajem. A jednak przyjaźń rodzi się między nimi gwałtownie i z olbrzymią siłą. Zamknięty w sobie mężczyzna, nieprzerwanie żyjący w świecie fantazji i przewrotna dziewczyna w swoim towarzystwie znajdują wspólny język i bezpieczeństwo. Przede wszystkim znajdują jednak osobę, którą mogą obdarzyć czułością i uwagą dotąd zarezerwowaną dla ich pasji i zainteresowań. Każde z nich odsłania powoli swoją przeszłość i rany, na które jedynym lekarstwem okazała się samotność i zatrzaśnięcie serc przed ludźmi. Budowane latami skorupy niełatwo opuścić, a Miriam i Alvar zapomnieli już nawet jak nie taszczyć ich ze sobą przez życie, dotrzeć do swoich prawdziwych uczuć i na nowo otworzyć się na świat.

oraz

„Pocałuj mnie”, miłosny wielokąt z wielkim ślubem w tle. Mia (Ruth Vega Fernandez) i Frida (Liv Mjönes), dwie trzydziestolatki, spotykają się na przyjęciu zaręczynowym swoich rodziców. Ojciec Mii, Lasse (Krister Henriksson), zamierza wziąć ślub z matką Fridy, Elisabeth (Lena Endre), a one staną się przyrodnimi siostrami. Mia, która jest skonfliktowana z ojcem i nie była w domu rodzinnym od dawna, przyjeżdża ze swoim chłopakiem, Timem (Joakim Nätterquist). Również planują ślub. Jednak podczas tego pierwszego spotkania między kobietami zaiskrzy, a ich nagła bliskość, wywróci relacje z bliskimi wnieprzewidywalny sposób.
Komediodramat o relacjach rodzinnych i poszukiwaniu własnej tożsamości. Poruszający, czasami prowokujący, słodko-gorzki, opowiedziany z żartem i lekkością.

 

SEKCJA: TRANSATLANTYC DOCS

Najciekawsze dokumenty poruszające ważne problemy współczesnego świata.
Wśród nich przegląd dokumentów norweskich przygotowany we współpracy z Norwegian Documentary Film Festival.

Dziennik z rewolucji / Diary from the Revolution
reż. Nizam Najjar, Norwegia 2012, 80 min.
W 2011 roku cały świat w napięciu przyglądał się wydarzeniom, które miały miejsce w trakcie libańskiej rewolucji. Każde kolejne doniesienie było zarówno wstrząsające, jak i pełne nadziei. Widzieliśmy, jak ludzie po kilku dekadach opresji narzuconej przez reżim Kadafiego, w końcu odpowiadają z pełną spontanicznej energii stanowczością – wybucha wojna domowa niosąca ze sobą cierpienie i rozpacz, ale jednocześnie pojawia się także pewna niepisana obietnica pozytywnej zmiany. Czy ów entuzjazm znajduje słuszne uzasadnienie?

Na północ od słońca/Nord for sola
reż. Inge Wegge, Jørn Nyseth Ranum, Norwegia 2012, 46 min.
Inge Wegge i Jørn Ranum to dwaj młodzi ludzie, którzy pewnego dnia wpadają na niecodzienny pomysł – postanawiają spędzić całą zimę na którejś z odizolowanych od świata plaży na wybrzeżu Północnej Norwegii. Jako, że z zamiłowaniem uprawiają surfing oraz zajmują się kręceniem filmów, ich wyprawa za swój główny cel obiera poskromienie tamtejszych fal i udokumentowanie tego.
Wyposażeni jedynie w podstawowy ekwipunek wyruszają w niedostępne rejony. Ich sposób na przetrwanie jest następujący: korzystając z odpadków, które zostają wyrzucone na plażę przez morze, budują odpowiednie schronienie.
Film zainteresuje wielbicieli sportów ekstremalnych, jednak sport nie odgrywa tu najważniejszej roli – Inge i Jorn, choć cenią sobie dobrą zabawę, pragną przede wszystkim zwrócić uwagę widza na to, jak wielkim problemem jest zanieczyszczenie naturalnego środowiska morskiego przez ludzi. W trakcie swojego pobytu w tym malowniczym miejscu oprócz surfingu zajmuje ich zbieranie wszystkich znalezionych tam odpadów w celu ich utylizacji. „North of the Sun” obfituje w dynamiczne obrazy niesamowitego norweskiego wybrzeża wykonane zarówno z ziemi jak i z powietrza.

Nigdzie jak w domu/De andre
reż. Margreth Olin, Norwegia 2012, 90 min.
Status uchodźcy to w wielu krajach stały punkt publicznych dyskusji i sporów. W Norwegii, wciąż jakby niezdolnej do przebudzenia się z ciężkiej traumy po dramatycznych wydarzeniach na wyspie Utøya, problem emigranta i jego roli w tworzeniu nowoczesnego społeczeństwa przysparza wiele trudności i pytań. Margreth Olin postanowiła, spojrzeć krytycznym okiem kamery na to, jak instytucje radzą sobie ze szczególnym przypadkiem uchodźctwa – dziećmi niczyimi. Międzynarodowa konwencja praw dziecka (ratyfikowana w Oslo) przewiduje zapewnienie stosownej opieki nad takimi szczególnymi dziećmi do momentu, w którym osiągną one 18 rok życia. Nie istnieje natomiast wyraźna sankcja odnośnie tego, jak należy traktować osoby te zaraz, gdy granica wyznaczona przez prawo zostanie przekroczona. Praktyka instytucjonalna niestety okazuje się w tym wypadku niezwykle skrupulatna i rażąco wręcz bezduszna. W przypadku osieroconych dzieci pochodzących np. z terenów objętych działaniami wojennymi takimi jak Irak czy Afganistan nie istnieje żaden szczególny rodzaj ulgi – tak więc, gdy dana osoba osiąga pełnoletność, bezwzględnie odsyłana jest do kraju objętego wojną.
Margreth Olin z zaangażowaniem przekraczającym niekiedy granice zwykłego reportażu, stara się przekazać alarmującą przestrogę odnośnie tego, do jak dalekich wynaturzeń może prowadzić beznamiętna lektura litery prawa.

Wyprawa na koniec świata / Ekspeditionen til verdens ende
reż. Daniel Dencik, Dania 2013, 90 min.
„Wyprawa na koniec świata”opowiada – jak wskazuje sam tytuł – o zupełnie wyjątkowej podróży, jaką odbyła 5-osobowa załoga trzymasztowego szkunera o nazwie Activ. Na pokładzie znaleźli się ludzie z różnych środowisk, zarówno wybitni naukowcy z dziedziny biologii, geologii, geografii, zoologii i teologii, jak i artyści, w tym malarze, graficy, literaci, fotograficy i filmowcy. Dowodził nimi kapitan Jonas Bergsøe. Załoga, która nie miała zgóry ustalonego programu badawczego, kierowana ciekawością świata, bogatą wyobraźnią i głęboko zakorzenionym poczuciem wolności, wyposażona w sprzęt badawczy wyruszyła do celu leżącego na końcu świata, czyli do gwałtownie topniejącego masywu północno-wschodniej Grenlandii, a przede wszystkim do miejsc, które nie mają oznaczeń i nazw na współczesnych mapach świata.
W trakcie tej epickiej podróży, przypominającej charakterem powieści Jacka Londona, wszyscy uczestnicy wyprawy nie tylko oglądają białe niedźwiedzie, podziwiają pozostałości osad z epoki kamienia łupanego, a także nieznane dotąd gatunki mikrobów, lecz zostają zmuszeni  do skonfrontowania się z fundamentalnymi życiowymi problemami, które rodzą szereg egzystencjalnych pytań. Rysując, fotografując, czy snując filozoficzne wywody na temat pochodzenia życia i własnej roli w świecie, dochodzą do wniosku, że człowiek adaptuje się do zastanego środowiska, następnie  zmienia je i znowu musi się przystosowywać.  Ale przede wszystkim człowiek dotarł już wszędzie, zachowuje się jak władca, który bezmyślnie eksploruje i zagrabia nasza planetę, nie szanując jej praw.
Reżyseria: Daniel Dencik
Zdjęcia: Martin Munch (DFF), Torben Forsberg (DFF), Adam Philp (DFF), Valdemar CV Leisner
Producent: Michael Haslund-Christensen
Produckcja: Haslund Film
Wybrane festiwale i nagrody: 2013 – Planete + Doc FF, 2012 – Amsterdam International Film Festival, 2012 – CPH: DOX Copenhagen

 

SEKCJA: TRANSATLANTYK ECO
W ramach sekcji TRANSATLANTYK EKO wybrano filmy dokumentalne, których osnową jest relacja człowieka z naszą planetą. Od krzewicieli zdrowego trybu życia, po tych, którzy pragną sprawić, by metropolie stały się przyjazne dla ich mieszkańców. Wszyscy działają w jednym interesie – by innym żyło się na Ziemi lepiej. Wśród filmów znalazły się dwie kooprodukcje.

Ludzki wymiar / The Humane Scale
reż. Andreas Dalsgaard, Dania/Bangladesz/Chiny/Nowa Zelandia/USA 2012, 83 min.
Jak informują twórcy nakręconego na czterech kontynentach (m.in. w Danii, USA, Chinach, Nowej Zelandii) filmu, już dziś 50% światowej populacji żyje w miastach. W 2050 roku liczba ta ma sięgnąć 80%. Megamiasta zamienić się mają wgigamiasta. Specjaliści z całego świata, w tym urbaniści skupieni wokół słynnego architekta Jana Gehla, zastanawiają się, jak sprostać temu wyzwaniu. Jednym z najskuteczniejszych rozwiązań jest, wzorem Sieny, Kopenhagi, ale i chińskiego Czungcingu, uprzywilejowanie pieszych i rowerzystów kosztem ruchu samochodowego. Nie wszystkim jednak się ono podoba. Kolejny problem stanowi zabezpieczenie miast przed klęskami żywiołowymi oraz rewitalizacja obszarów zdegradowanych.
„Ludzki wymiar” jest rodzajem przewodnika po urbanistycznym chaosie, który sami stworzyliśmy, a jego przesłanie
zawiera się w stwierdzeniu, że najpierw to my kształtujemy miasta, by potem to one kształtowały nas. Dlatego tak ważne jest, aby urządzać i modyfikować je z głową oraz zawsze na „ludzką skalę”. Pięknie sfilmowany dokument Duńczyka Andreasa Dalsgaarda wzbudził entuzjazm choćby Davida Byrne’a – byłego muzyka Talking Heads, autora wydanych i w Polsce „Dzienników rowerowych”. To także pozycja obowiązkowa dla wszystkich zainteresowanych polityką miejską, naprawianiem nowoczesności oraz perspektywami rozwoju planety.

Wioska na krańcu świata/ Village at the end of the world
reż. Sarah Gavron, Dania/Wielka Brytania/Grenlandia 2013, 78 min.
Niaqornat to niewielka osada rybacka znajdująca się gdzieś w rejonie koła podbiegunowego. Żyje tam niewielka społeczność składająca się głównie z potomków rdzennych mieszkańców Grenlandii. Mimo ich niezmiennej zależności od zasobów naturalnych tych terenów, nie uniknęli przemian typowych dla nowoczesności. Mieszkańcy stanowią część globalnej wioski – ich działalność podlega prawom rynku a zarazem wpływa na równowagę ekosystemu.
Każdy z bohaterów „Wioski na krańcu świata” jest indywidualnością o szczerym i łagodnym usposobieniu, z poczuciem humoru oraz skłonnością do introwersji. Wydaje się, że ich emocje do pewnego stopnia odzwierciedlają rytm, w którym zmieniają się pory roku na tym obszarze. Kiedy przychodzi zima, następuje trwający kilka miesięcy okres całkowitej i nieprzerwanej ciemności. Mieszkańcy Niaqornat stają się wówczas refleksyjni, melancholijni, niekiedy w ich wypowiedziach pobrzmiewa swoista groza. W momencie, gdy przychodzi wiosna i rozpoczyna się trwający około sześciu miesięcy dzień, przybywa im nadziei oraz są bardziej aktywni. Ludzie ci żyją bowiem w izolacji od świata. Przykładowo, jednym z głównych zmartwień dręczących mężczyzn jest niewielka liczba kobiet w ich osadzie.
Serce Niaqornat stanowi fabryka przetwarzająca ryby. Niestety, w chwili gdy poznajemy bohaterów filmu, dowiadują się, że działalność zakładu jest zagrożona z uwagi na jej nieopłacalność. Jak mieszkańcy poradzą sobie z tym problemem? Dodatkowo, gdzieś w oddali czai się niebezpieczeństwo związane ze stopniowym topnieniem lodu na tym obszarze.
„Wioska na krańcu świata” to nostalgiczna ale i efektowna historia dokumentująca ludzką niezłomność oraz cudowną prostotę. Film warto obejrzeć również z uwagi na wyjątkowe zdjęcia surowych, skutych wiecznym lodem przestrzeni.
Sarha Gavron – reżyserka, zadebiutowała filmem „Brick Lane” nominowanym do nagrody Carla Foremana oraz nagrody dla nowych talentów London Film Festival. Oprócz tego za „This Little Life”  Gavron otrzymała nagrodę (TV) BAFTA  dla najlepszej reżyserki a także nagrodę The Royal TV Society and Women in Film and TV Award dla dobrze zapowiadającego się twórcy.

 

SEKCJA: TRANSATLANTYK ART
to specyficzna przestrzeń, w której specjalnie wyodrębniony został fenomen dokumentu jako narzędzia za pomocą którego sztuka archiwizuje koleje swojego losu. Rozumiemy dokument jako środek wyrazu, medium ale także zwierciadło, w którym sztuka opowiada własną „osobistą” historię.

W sekcji obejrzycie szwedzki film
Love always, Carolyn
reż. Maria Ramström, Malin Korkeasalo, Szwecja 2011, 70 min.
Gdy myślimy o literaturze okresu bitników kojarzonych z ekstatycznym „Skowytem” Allena Ginsberga czy przestrzeniach zawartych w powieściach drogi Jacka Kerouaca, najczęściej nasza fantazja wybiórczo i ulegle poddaje się mitologii, która urosła w miarę upływu lat. Jednak od tego czasu zdążyło minąć około sześciu dekad, a utwory te osiągnęły status kanonicznych dla historii literatury światowej i, mimo że wciąż zawierają niepokorne treści, są jednocześnie świetnie sprzedającymi się bestsellerami.
Neal Cassady, przyjaciel Jacka Kerouaca, jest uważany za główną inspirację dla pisarza w czasie, gdy ten pisał swoją najbardziej rozpoznawalną powieść „W drodze”. Ramström i Korkeasalo postanowiły zrobić film towarzyszący wyjątkowej publikacji. Tym razem swego głosu udziela Carolyn Cassady, wdowa po Nealu a zarazem kochanka Jacka Kerouaca, autorka książki przewrotnie zatytułowanej „Off the Road”.
Ramström i Karkeasalo nie pominęli także tego, że dorobek pisarza, a także wszystkie mniej ważne rzeczy związane z jego osobą, raptownie ulegają komercjalizacji. Jak rodzina będąca spadkobiercą pamięci po legendzie odpowie na pokusę materialnej korzyści? Jeśli jej ulegnie, to jak daleko się posunie? Dokument godny polecenia wszystkim wielbicielom zarówno twórczości Jacka Kerouac’a, jak i bitników. To opowieść o interesującej kobiecie żyjącej wspomnieniami swoich wyborów i strat, kobiecie posiadającej, nieodłączną jej naturze, potrzebę miłości.

 

SEKCJA: BIKE MOVIES – KINO ROWEROWE

Moon Rider
reż. Daniel Dencik, Dania 2012, 83 min.
Główny bohater filmu to Rasmus Quaade, sportowiec, który całe swoje życie podporządkowuje treningom. Jego cel jest jasno określony – dąży do zdobycia mistrzostwa świata w kolarstwie torowym. Mężczyzna ma talent i pasję, co pozwala mu pokonywać rywali i bić kolejne rekordy. Mogłoby się wydawać, że konsekwencja Rasmusa w realizacji własnego zamierzenia, pozwoli mu osiągnąć sukces. Największym problemem na drodze do niego okazują się jednak psychologiczne bariery sportowca. Wrażliwość i skłonność do refleksji Rasmusa powodują, że stawia on sobie liczne pytania na tematy egzystencjalne. Zdyscyplinowanie własnego ciała przychodzi mu z łatwością, ale nie może opanować chaosu, który tworzą jego myśli. Ale czy rzeczywiście jest to warunek konieczny do osiągnięcia sukcesu? „Moon Rider” to kameralny, złożony portret kolarza u progu wielkiej kariery.

 

SEKCJA: OSCARY 2013

Szwedzki dokument w reżyserii Malika Bendjelloul – SUGAR MAN ( Searching for Sugar Man)
Laureat Nagrody Publiczności na festiwalach w Sundance, Nowym Jorku, Los Angeles, Melbourne. Uniwersalna i zaskakująca opowieść o potędze przypadku i roli szczęścia w ludzkim życiu. To film przedstawiający niewiarygodną, pełną niespodzianek, a do tego prawdziwą historię życia Sixto Rodrigueza, piosenkarza, któremu wróżono karierę większą niż Bobowi Dylanowi, a o którym… nikt nie słyszał.

 

SEKCJA: SEZON

Porwanie/Kapringen
reż. Tobias Lindholm, Dania 2012, 90 min.
Statek towarowy MV Rozen płynący w stronę portu zostaje porwany przez somalijskich piratów, grasujących na Oceanie Indyjskim. Na pokładzie znajdują się między innymi: kucharz Mikkel (Pilou Asbæk) i mechanik Jan (Roland Møller). Razem z innymi marynarzami stają się oni zakładnikami, stawką w grze jest ich życie. Piraci żądają okupu w wysokości kilku milionów dolarów, pomiędzy nimi i prezesem towarzystwa żeglugowego (Søren Malling) rozgrywa się psychologiczny dramat.

 

SEKCJA: ŁÓŻKOWE KINO PLENEROWE

Kochanek Królowej/ Kongelig Affaere
reż. Nikolaj Arcel, Czechy / Dania / Szwecja 2012, 137 min
Oparta na faktach historia królewskiego trójkąta miłosnego. Opowieść o słynnym romansie duńskiej królowej Karoliny Matyldy Hanowerskiej, żony króla Chrystiana VII z wpływowym politykiem Johannem Friedrichem Struensee, który doprowadził do rewolucji pałacowej, rozwodu królewskiej pary i wygnania królowej z Danii. Dramat kostiumowy, w którym fascynująca gra nieprzewidywalnych uczuć i namiętności rozgrywa się na tle walki o idee oświecenia.

Pocałuj mnie/ Kyss mig
reż. Alexandra-Therese Keining, Szwecja 2011, 105 min.
Mia (Ruth Vega Fernandez) i Frida (Liv Mjönes), dwie trzydziestolatki, spotykają się na przyjęciu zaręczynowym swoich rodziców. Ojciec Mii, Lasse (Krister Henriksson), zamierza wziąć ślub z matką Fridy, Elisabeth (Lena Endre), a one staną się przyrodnimi siostrami. Mia, która jest skonfliktowana z ojcem i nie była w domu rodzinnym od dawna, przyjeżdża ze swoim chłopakiem, Timem (Joakim Nätterquist). Również planują ślub. Jednak podczas tego pierwszego spotkania między kobietami zaiskrzy, a ich nagła bliskość, wywróci relacje z bliskimi w nieprzewidywalny sposób.

 

Szczegółowe informacje o godzinach i datach projekcji, oraz biletach na stronie festiwalu:
http://www.transatlantyk.org/pl

  • RSS
  • Facebook
  • PDF
  • email